albrecht dürer


Truly, art is embedded in nature. He who can extract it, has it.

Een minutieus getekend torretje. De aaibare vacht van een haas. Als je lang genoeg kijkt snap je wat Dürer bedoelt: het is er allemaal al, je hoeft het er alleen nog maar uit te halen. 

Albrecht komt als jongen bij zijn vader, die goudsmid was, in het atelier te werken maar wil al snel verder kijken. Hij gaat stage lopen bij ene Michael Wolgemut. Een schilder en graficus die de meest uiteenlopende opdrachten uitvoert: schilderingen voor altaren, ontwerpen voor glasschilderkunst, boekillustraties in houtsnede. Dürer gaf zijn ogen goed de kost. Maar hij wil meer weten, meer zien.

In 1490 begint hij aan een lange trektocht. In Bazel blijft hij een tijdje hangen. Daar krijgt hij van een boekdrukker de opdracht voor het maken van een aantal houtsnede-illustraties. Hij leert er de technieken van de kopergravure en het etsen. Hij ontwikkelt een verfijnde techniek van kleine streepjes naast elkaar, waarmee hij volumes en grijstinten meesterlijk wist te suggereren. Die arceertechniek vond overal in Europa navolging.

Toen kort daarop de pest uitbrak in Neurenberg, begon hij aan zijn eerste reis naar Italië waar hij kennismaakte met de kunst van de Italiaanse Renaissance. Onderweg maakte hij vele aquarellen van het landschap. Aan de hand daarvan is zijn route goed te reconstrueren. Hij reisde via Augsbruck en Innsbruck over de Brennerpas naar Venetië. Dürer maakte veel kopieën en tekende ook veel naar Italiaanse voorbeelden.

Na zijn terugkeer in Neurenberg begon hij allerlei wetenschappen te bestuderen om zijn kunst verder te ontwikkelen. Hij schreef alles wat hij had geleerd op, publiceerde dat en opende een eigen atelier en begon als zelfstandige de verkoop van zijn grafische werk op touw te zetten. Dat bleef allemaal niet onopgemerkt en hij werd een graag geziene gast in geleerde en adellijke kringen. Daardoor werd hij  een belangrijke schakel voor de introductie van de Italiaanse Renaissance in het Noorden. Dat Dürer een nieuw humanistisch bewustzijn heeft, is duidelijk te zien in zijn zelfportretten. De mens, die door zijn scheppingskracht een god gelijk is, staat in het middelpunt van het schilderij te staan en kijkt vol zelfvertrouwen de beschouwer aan.

Je zou kunnen zeggen dat Dürer streefde naar 'artistieke bevrijding' van de Noord-Europese kunst, weg van het ambachtelijke, meer ruimte voor creativiteit en emotie.